Share

Feedback

Projects

Get an overview about the project outputs and related knowledge

A3) Ruimtelijke aanpassing in kustgebieden

Start: 09/2021
End: 09/2022
Status: Active

Contact details

Luca Iuorio

TU Delft Universiteit

Uitkomsten

De huidige uitdagingen in verband met overstromingsrisico’s als gevolg van de klimaatverandering zetten druk op het ontwerp van stedelijke gebieden waar natuurlijke en door de mens veroorzaakte omstandigheden met elkaar in evenwicht kunnen zijn. Tegenwoordig wordt het overstromingsrisico meestal beheerd om de kans op overstromingen te verkleinen. De kunstmatige waarschijnlijkheids-benadering van overstromingsrisicobeheer niet altijd leiden tot een goed ontworpen landschap; vooral in uiterwaarden en kust gebieden heeft de infrastructuur voor waterkering een aanzienlijke invloed op de stedelijke vorm. Deze projectoutput belicht nieuwe mogelijke synergieën tussen infrastructuur voor overstromingsbescherming en stedelijk landschap door de rol van geïntegreerd ontwerp. Ontwerpen is ook de fundamentele handeling om de ruimtelijke uitdaging van klimaatverandering in zijn complexiteit te onderzoeken.

Gezin zwemmend in de Wadden, Eemshaven. Foto door Luca Iuorio in augustus 2021.

Motivatie en uitdagingen

Vooral in de Nederlandse context groeit het besef dat design en engineering twee kanten van dezelfde medaille zijn. In de laatste decennia heeft dit bewustzijn aanleiding gegeven tot verschillende experimentele programma’s waarin overstromingsmaatregelen steeds meer vragen om het doorbreken van de scheiding en praktische silo’s tussen stedenbouw en overstromingsbeheer. Ruimte maken voor water is een van de kenmerken geworden van een nieuwe generatie overstromingsbeheerplannen en strategieën die gericht zijn op een vernieuwde houding over het samenleven met water. Echter, leven met water omvat de discipline van ruimtelijk ontwerp meer dan het dominante op techniek gebaseerde risicoparadigma. Ruimtelijke ontwikkeling is een onderdeel van de risicobenadering, en engineering is een onderdeel van het ruimtelijk ontwerp. Door beter rekening te houden met de geschiedenis, de dynamiek en overgangsaspecten van verstedelijkte gebieden, is het mogelijk om alternatieve manieren te bedenken om zich aan te passen aan de klimaatverandering en de milieucrisis en de milieucrisis door middel van het ontwerp, in zijn infrastructurele en ruimtelijke kenmerken.

Doel van het onderzoek

De hoofdvraag van het onderzoek is hoe de kansbenadering benadering (een product van de kans op overstromingen en de maatschappelijke en economische gevolgen) naar haar ruimtelijke aspecten. Er ontstaan nieuwe mogelijke perspectieven in het waterkeringssysteem om de ruimtelijke dimensies van beschermde gebieden te integreren om het algehele risico te verminderen, door meer rekening te houden met de houding van burgers bij het waarnemen en ervaren van steden, landschappen en plaatsen.

Schematische weergave van de innovatieve componenten op basis van kaarten opgesteld door Wen Lin en toekomstvisievoorbeelden getekend door Andrea Bortolotti en Luca Iuorio.

Innovatieve componenten

Het onderzoek verkent de mogelijkheid om verder aan te tonen dat infrastructuur voor waterkeringen kan worden ontwikkeld binnen een ruimtelijke benadering. We erkennen dat waterkeringen fysieke producten zijn die zijn geïntegreerd in het stedelijk landschap en die van invloed zijn op de stedelijke ontwikkeling en de manier waarop mensen omgaan met water (en watergerelateerde risico’s) door de waterkeringen. Dit onderzoek verkent alternatieve modellen van kustbeheer door het integreren van ruimtelijke ordening en ontwerp. De ruimtelijke inpassing in het landschap van niet alleen de traditionele dijken, maar ook innovatieve maatregelen voor natuurgerichte oplossingen, het accepteren van wateroverslag, het implementeren van tijdelijke dijken, en verandering van landgebruik worden ontwikkeld als de belangrijkste acties om het overstromingsrisico van de Nederlandse stedelijke kustgebieden te verminderen. Met deze verkenning komen we tot toekomstvisies om te laten zien hoe het betrekken van hele stedelijke gebieden bij het ontwerp van waterbeschermingssystemen kan zorgen voor een complexer en veerkrachtiger waterbeheer door middel van ruimtelijke maatregelen.

Relevant voor wie en waar?

Dit project is relevant voor zowel overstromingsrisico- als ruimtelijke planners. Zo gaat het onderzoek over de grote fysieke erfenis van de bebouwde omgeving aan de kust, waar veranderingen in de bouw- en planningsinfrastructuur door specialisten ook invloed kunnen hebben op de houding van het waarnemen en ervaren van steden, landschappen en plaatsen door burgers.

 


Het onderzoek omvat proeflocaties in Nederland, maar ook in het VK en Italië. Let op: De ontwerpen voor Vlissingen en Southend-on-sea zijn ontwikkeld in het kader van het Interreg SARCC Project.

Findings and practical application

Verwijzend naar Vlissingen (NL) en Southend-on-sea (UK) Interreg SARCC project-locaties, hebben wij voorgesteld om wateroverslag en overstroming te accepteren en een secundaire verdedigingslinie te bouwen in plaats van de bestaande primaire verdedigingslinie te verhogen. Op die manier hebben we specifieke zones aangepast om te functioneren als een opvangbassin voor overtollig water in het geval van extreme gebeurtenissen, terwijl het bestaande en verbeterde drainagenetwerk het gebied aan het eind van de storm. Met deze visies voor deze stedelijke gebieden in overstroombare parken, kunnen de waterkeringen beter worden geïntegreerd in nieuwe ontwikkelingen, de openbare ruimte verbeteren en rekening houden met recreatieve functies. Bovendien hebben we de nieuwe stedelijke ontwikkeling binnen het gebied overstromingsbestendig ontworpen (bijv. verhoogd op palen of alternatieve functies op de begane grond, zoals parkeergarages). De resulterende ruimtelijke ingrepen helpen een overstroming in 2100 te weerstaan door de gevolgen te verminderen. De dijk blijft de stad vormgeven als een fundamenteel onderdeel ervan, maar vertegenwoordigt slechts een element van het complexe en bredere territoriale ontwerp. Daarentegen zijn de bergingsgebieden – waar ooit water over de dijk liep en nu kan worden opgevangen – een actief onderdeel van de stedelijke omgeving; de seizoensgebonden gecontroleerde overstromingen veranderen de configuratie van de open ruimtes en passen het stadsweefsel aan de stormgebeurtenissen aan.Voor een gedetailleerde beschrijving van de bevindingen, zie de gerelateerde outputs zie de gerelateerde outputs..

Aanbevelingen van All-Risk:

  • Ontwerp waterkeringen door ook rekening te houden met de ruimtelijke vorm van de cultuurlandschappen en de technische constructie van verstedelijkt gebieden.
  • Probeer innovaties op het gebied van waterkeringen te ontwikkelen door de kansen en gevolgen van overstromingsrisico’s te verkleinen.

Last modified: 24/11/2021

Contributing researchers

Luca Iuorio

TU Delft Universiteit

Supervisory team

Fransje Hooimeijer

TU Delft Universiteit

prof.dr.ir. Matthijs Kok

TU Delft Universiteit