Share

Feedback

Projects

Get an overview about the project outputs and related knowledge

E1) Juridische aspecten van implementatie

Start: 11/2017
End: 11/2022
Status: Active

Contact details

Monica Lanz

Universiteit Utrecht

Verwachte uitkomsten

Juridisch kader en advies met betrekking tot de nieuwe normering van waterveiligheid.

Leden van het team (van links naar rechts): Herman Kasper Gilissen, Frank Groothuijse, Willemijn v. Doorn-Hoekveld en Marleen v. Rijswick. Monica Lanz (in de contactgegevens)

Motivatie en uitdagingen

Als team pakken we vragen aan die ontstaan rondom de ‘Waterwet’ en de toekomstige ‘Omgevingswet’. In deze wetgeving wordt het bestuur en beheer van water geregeld, en in het bijzonder de implementatie van de nieuwe -op de risicobenadering gebaseerde- normering van waterveiligheid. Wij zijn geïnteresseerd in de wijze waarop de overheid vorm geeft aan de daarmee samenhangende publieke taken en de manier waarop wet- en regelgeving verschillende belangen beschermd. De juridische uitdagingen die ontstaan bij de implementatie van de nieuwe normering vloeien vaak voort uit tegenstrijdige belangen en verantwoordelijkheden van stakeholders. Daarnaast is er behoefte aan een meer geïntegreerde waterveiligheid met een evenwicht tussen rechtmatigheid, effectiviteit, efficiëntie en aanvaardbaarheid. Het onderzoek voor All-Risk heeft voor ons dan ook een bijzondere betekenis omdat het gaat om de veiligheid van alle mensen in Nederland die achter dijken wonen. We voelen ons vereerd om hieraan bij te dragen!

Doel van het onderzoek

Vanuit deze gedachte richt ons onderzoek zich op wat de wettelijk verplichte normen voor waterveiligheid betekenen voor de Nederlandse waterschappen. Welke juridische strategieën kunnen ze toepassen om bij te dragen aan de implementatie daarvan?

Onderdelen van ons onderzoek. Het bovenste schema is overgenomen uit het document Handreiking Voorlanden. Bron foto's: links door https://eemsdollard2050.nl/ en rechts door Marleen van Rijswick.

Innovatieve componenten

We hebben een beslisschema ontwikkeld met verschillende juridische strategieën waarmee waterschappen de gebieden die grenzen aan dijken -de voorlanden- kunnen laten bijdragen aan de bescherming tegen overstromingen (bovenste figuur). De keuze tussen een actieve, passieve of geen reguleringsstrategie hangt in hoge mate af van: (1) het effect van de vooroever op de waterveiligheid, en (2) de ontwikkelingen van deze gebieden die het overstromingsrisico kunnen vergroten, zoals natuurlijke fysieke processen en menselijke activiteiten. De keuze kan, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, via publiekrecht (regelgeving) of via civiel recht (contracten) geïmplementeerd worden.

In de casus ‘Dubbele Dijk’ (foto linksonder) hebben we het Waterschap Noorderzijlvest geadviseerd over de verdeling van wettelijke verantwoordelijkheden. Dit innovatieve dijkconcept is onderdeel van een dijkversterking in het Waddenzeegebied. De Dubbele Dijk draagt niet alleen bij aan waterveiligheid maar is ook geschikt voor natuur, landbouw en recreatie. Via interactieve workshops (foto rechtsonder) geven we verder algemeen advies samen met andere juridische specialisten van ons programma (Soppe Gundelach Advocaten en Element Advocaten) aan cases die voortkomen uit de AllRisk-projecten (A t / m D).

Relevant voor wie en waar?

Ons onderzoek is relevant voor alle stakeholders met verantwoordelijkheden in de hoogwaterbescherming (zoals waterschappen, provincies en het ministerie van I&W). Zij kunnen onze bevindingen gebruiken om hun verantwoordelijkheden op een rechtmatige manier in te vullen.

Locaties van een aantal cases waarin wij hebben geadviseerd

Voortgang en toepassing

Er is een verschil tussen de resultaatsverplichting en de inspanningsverplichting om de nieuwe normen voor waterveiligheid te realiseren. Ons onderzoek naar de (nieuwe) wetgeving toont aan er een resultaatsverplichting geldt ten aanzien van de hoogwaterbescherming. De Omgevingswet voorziet maar in een paar gelimiteerde uitzonderingen. Dat de overheid verplicht is om de normen te realiseren zorgt voor rechtszekerheid (en helderheid over aansprakelijkheid).
Wij hebben een framework ontwikkeld dat voortbouwt op bestaande assessment methoden en design-principes voor een veerkrachtige, efficiënte en legitieme flood-risk governance. Tot dusver heeft het advies voor de Project Overstijgende Verkenning (POV Voorlanden) geresulteerd in een juridisch achtergrond document (Juridisch Achtergronddocument Voorlanden) en een bijdrage aan de Handreiking Voorlanden. Als u geïnteresseerd bent in de juridische aspecten van de implementatie van de nieuwe risico benadering, nodigen we u uit om verder te lezen op de output-pagina!

Status voor de dagelijkse praktijk

De juridische implicaties van de nieuwe risicobenadering zullen al naar gelang de omstandigheden van het geval verschillen. Wij zijn van mening dat het essentieel is om de balans te bewaren tussen een rechtmatige (uiteraard!), efficiënte, effectieve en aanvaardbare benadering.

Het vervolg

We zijn benieuwd hoe de waterschappen de balans vinden tussen verschillende belangen in het overstromingsrisicobeheer. Niet alleen om te leren wat er beter kan, maar ook om uit te vinden hoe ‘best practices’ ontstaan!

Last modified: 27/04/2021

Contributing researchers

Monica Lanz

Universiteit Utrecht

Willemijn van Doorn-Hoekveld

Universiteit Utrecht

Herman Kasper Gilissen

Universiteit Utrecht

Frank Groothuijse

Universiteit Utrecht

Prof. mr. Marleen van Rijswick

Universiteit Utrecht

Contributing partners

Nieuwe normering voor waterveiligheid vanuit een juridische

Door vragen uit de praktijk te onderzoeken, lichten wij de ´building blocks´ uit die het recht biedt om de waterveiligheid te verbeteren.

Monica Lanz

Universiteit Utrecht

Willemijn van Doorn-Hoekveld

Universiteit Utrecht

View storyline

View storyline

Project outputs

Advies om de juridische status van waterveiligheidsnormen onder de omgevingswet

Het huidige recht geeft niet altijd duidelijk antwoord op vragen die in de praktijk bestaan, maar dit staat de realisatie van een dergelijke innovatie meestal niet in de weg.

19/03/2021 by Willemijn van Doorn-Hoekveld et al.

View details

Bevat: Report

Kroniek aansprakelijkheid en schadevergoeding in het waterbeheer

Schadeclaims en het waterbeheer zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zowel aansprakelijkheid en schadevergoeding als gevolg van onrechtmatige als rechtmatige daad komt aan bod. Ook zullen wij per deelonderwerp aangeven welke veranderingen de Omgevingswet, waarvan de inwerkingtreding nog steeds is voorzien op 1 januari 2021, met zich zal brengen.

24/03/2020 by Willemijn van Doorn-Hoekveld et al.

View details View publication

Bevat: Publication open access journal

Handreiking Voorlanden en Juridische aandachtspunten

Dit onderzoek draagt bij aan de totstandkoming van een beslisschema om tot de ‘beste beslissing in de gegeven omstandigheden’ te komen.

05/04/2018 by Herman Kasper Gilissen et al.

View details View publication

Bevat: Report

  • W.J. van Doorn-Hoekveld, H.K. Gilissen, F.A.G. Groothuijse, H.F.M.W. van Rijswick, ‘Je maintiendrai! Met de wettelijke normering van waterveiligheid in Nederland’, Tijdschrift voor Omgevingsrecht en Omgevingsbeleid 2019:2, p. 155-164.
  • H.K. Gilissen, W.J. van Doorn-Hoekveld, bijdrage aan ‘H.6 Juridische Borging’ (p. 82-89) bijdrage in: N. Roode, B. Maaskant & M. Boon, Voorlanden, Krimpen aan den IJssel: Efficiëntia 2019.

Advisory reports

  • W.J. van Doorn-Hoekveld, H.K. Gilissen, F.A.G. Groothuijse & H.F.M.W. van Rijswick (18-02-2019), ‘Advies: Beheer ‘tussengebied’ van het project dubbele dijk’, Utrecht Centre for Water, Oceans and Sustainability Law, Utrecht University.

Evenementen

17/05/2021

All-Risk webinar 17 mei

Dubbele dijken: dubbel beschermd en dubbel verantwoordelijk?

Bekijk evenement

All evenementen

Nieuws

Deel uw mening om een beter begrip te krijgen van de governance van dijkversterkingsprojecten – vul de enquête in

28/09/2020 door Emma Avoyan

Bent u op dit moment betrokken of heeft u waardevolle ervaringen met betrekking tot één van de HWBP projecten? In dat geval kunt u...

Bekijk details

All nieuws